Leabhráin an Irisleabhair--III

An tAthair Pádraig Ó Duinnín

Leabhr��in an Irisleabhair--III

by "Chon��n Maol", "Beirt Fhear", An tAthair P��draig �� Duinn��n, agus "Gruagach an Tobair" This eBook is for the use of anyone anywhere at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at www.gutenberg.net
Title: Leabhr��in an Irisleabhair--III Seanaid na nGaedheal
Author: "Chon��n Maol", "Beirt Fhear", An tAthair P��draig �� Duinn��n, agus "Gruagach an Tobair"
Release Date: June 23, 2005 [EBook #16122]
Language: Irish
Character set encoding: ISO-8859-1
*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK LEABHR��IN AN IRISLEABHAIR--III ***

Produced by Brendan O'Connor and the Online Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net

LEABHR��IN AN IRISLEABHAIR.--III.
[Illustration: Seanaid na nGaedheal]
SCOIL GHAEDHEALACH.
Aist�� ��
"CHON��N MAOL," "BEIRT FHEAR," "AN tATHAIR P��DRAIG �� DUINN��N," Agus "GRUAGACH AN TOBAIR."
Ar n-a chur amach do CHONNRADH NA GAEDHILGE,
Baile ��tha Cliath.
1903.

CL��R AN LEABHR��IN SEO.
I. Scoil Ghaedhealach, �� "Chon��n Maol."
II. Scoil Ghaedhealach, �� "Bheirt Fhear."
III. Scoil Ghaedhealach, ��'n Athair P��draig �� Duinn��n.
IV. Cuirtear Corc sa Bhairile feasta, a Uaisle, �� "Ghruagach an Tobair."

R��AMHR��DH.
Th��inig na haist�� leanas annso amach i nIRISLEABHAR na GAEDHILGE, agus t��im��d d�� gcur i gcl�� ar��s le s��il go nd��anfaid tuilleadh maitheasa, agus go gcabhr��ghaid chum brostughadh ar an l�� go mbeidh scoileanna agus oideachas na h��ireann go f��or-Ghaedhealach.
Is �� an rud at�� 'g��r lot agus gar gcoime��d siar acht n�� fuilim��d ag d��anamh ��s��id d��r dteangaidh f��in chum gach ��an-tsaghas gn��tha do chur i gcr��ch. Labhraim��s Gaedhilg leis na leanbha�� scoile, m��inim��s ealadhna is eile d��ibh tr��d an nGaedhilg, is annsoin is gairid an mhoill go mbeidh ��ire Gaedhealach amuigh 's amach.
FEAR AN IRISLEABHAIR.

I. SCOIL GHAEDHEALACH.
Sula dtosnuighthear tigh, l��irighthear an talamh, baintear an f��d, r��mharthar go bhfaightear bun daingean dl��th & cuirtear an chloch-ch��inne annsoin. T��muid-ne ag l��iriughadh na talmhan. Is gn�� tairbheach �� & gn�� trom. T��muid ag ��rdughadh tighthe leis acht i n-ionad a gclocha c��inne do dhingeadh s��os mar a bhfuil an chr�� ghlas chruaidh is eadh is baoghlach go bhfuilm��d 'g�� gcur ar thalamh bhog do chritheann f�� n-��r gcosaibh.
T�� bun is na ceanntraibh Gaedhealacha agus m�� shuidhtear tigh air sin n�� r��abfadh gaoth ghuairne��in na nIndiatha Thoir na tigh sin.
Measaim gur bh'iascaire d'��rduigh an ch��ad tigh i mBaile-��tha-Cliath i bhfad ins na ciantaibh. N�� raibh aige chuige acht cleathacha adhmaid chum falla��, & scrath an tailmh chum d��n a thighe, acht as an gc��ad thosughadh soin d'fh��s Sr��id U�� Chonaill mar a gcuireann Connradh na Gaedhilge f��tha indiu.
Cuirim��s-ne leis tigh ar bun--scoil Ghaedhealach, i gceanntar Ghaedhealach--is cuma c�� mbeidh s�� suidhte, thiar, thuaidh n�� theas, acht go mbeidh an ��it Gaedhealach. Caid�� an cuma is fearr chum a d��anta? Is e��l d'��r dtimthir�� an ��it is oireamhnaighe le n-a leith��id do chur ar bun acht d��la na cuma is fearr chum an ghn��tha do chur chum cinn bheinn buidheach do ch��ch a chomhairle thabhairt d��inn.
Dar liom-sa t�� an scoil curtha suas cheana agus n�� fhuil againn acht a cruth d'atharrughadh. 'S�� an scoil Bh��arlach ��d �� do th��g an sagart par��iste le cabhair an Bhuird Oideachais. T�� s�� riachtanach orainn ar dt��is cead an tsagairt agus cead tuismidhe na leanbh d'fhagh��il agus an scoil do cheannach ��'n mBord. D��olfaidh an bord �� go mear m�� bheidh fhios aca go bhfuilm��d d��ir��ribh agus go bhf��gfamuis a scoil 'n-a fotharach folamh aca chum sc��tha thabhairt d'uanaibh l�� fearthainne. Muna bhfuil s�� oireamhnach d'��r ngn�� dh��anfainn ceann nuadh. "Cad do dh��anfar leis an m��ighistir mbocht at�� anns��d?" ad��arfaidh duine ��igin. An m��id seo go deimhin. M�� t�� fios a ghn��tha aige, s�� sin m�� t�� s�� 'n-a chumas Gaedhilg is l��igheann maith do mh��ineadh do'n aos ��g, t��gfar �� �� smacht an Bhuird Oideachais, tabharfar tuarastal n��os fearr d�� n�� t�� aige agus coinghill freisin go bhfuighidh s�� an tuarastal soin ar feadh a bheathadh acht a ghn�� do dh��anamh go maith & aire thabhairt d�� f��in.
D��arfainn gur bh'fhi�� fear maith tuarastal 200 p��nt 'sa mbliadhain, do mh��infeadh an leanbh �� thosach i nGaedhilg, & do dh��anfadh cl��r oibre mar leanas:--
GARS��IN IS GEARRCHAILL�� I n-��INFHEACHT AMUIGH IS AMACH LE S�� BLIADHNA D'AOIS,
An ch��ad bhliadhain:
Gaedhilg amh��in is Teagasc Cri��stuidhe.
An dara bliadhain, & as soin go dt�� an t-aonmhadh bliadhain d��ag:
Gaedhilg, Stair, Teagasc Cr��ostuidhe, ��ireamh, l��ar-e��las, B��arla--gach n��dh m��inte thre Ghaedhilg.
An t-aonmhadh bliadhain d��ag:
Ealadhna eile, T��mhas Cruinne, & ��clid.
��'n t-aonmhadh bliadhain d��ag suas:
Caithfear bean-mh��inte do shol��thar do na cail��n��bh i dteannta an mh��ighistir, do mh��infidh Fuagh��il, Cniot��il, Nigheach��n, C��caireacht is gach n��dh do bhaineann le tigh, is le h��anlaithe.
Ba ch��ir go bhfuighthidhe a leith��id sin de mh��inte��ir ar ch��ad go leith 'sa mbliadhain & ar an oiread c��adna fear do mh��infeadh m��niughadh talmhan do na buachaill��bh.
Caithfear tr�� acra do cheannach cois na scoile i gc��ir gach saghas m��niughadh talmhan do mh��ineadh dh��ibh n�� amh��in as leabhraibh acht as obair l��mh. Is leis na haos��naigh toradh na talmhan soin & cuirfear
Continue reading on your phone by scaning this QR Code

 / 10
Tip: The current page has been bookmarked automatically. If you wish to continue reading later, just open the Dertz Homepage, and click on the 'continue reading' link at the bottom of the page.