Szachy i Warcaby: Droga do mistrzostwa | Page 2

Edward Lasker
na szachownicy w ¿aden sposób nie
zale¿y od przypadku, a jedynie od umiejêtnoœci graczy bêd¹cych
g³ównodowodz¹cymi swoich si³.

Aczkolwiek gra w szachy ró¿ni siê od rzeczywistej bitwy tym, ¿e si³a
materia³u obu stron jest identyczna, kolejnoœæ wydarzeñ w szachach
jest taka sama jak na wojnie. Wojska zostaj¹ najpierw w jak
najkrótszym czasie zmobilizowane i postawione w gotowoœci do
dzia³ania, nastêpnie zajmuj¹ one strategiczne pozycjê, co pozwala na
swobodê ich ruchów i zabezpiecza linie odwrotu, a ostatecznie, kiedy
formacja nieprzyjaciela jest ju¿ rozpoznana, zostaje opracowany plan
strategiczny, który genera³owie próbuj¹ wcieliæ w ¿ycie przy pomocy
ró¿nych manewrów taktycznych.
Zwa¿ywszy te podobieñstwa szachów i wojny, nie zaskakuje fakt
zdobycia przez szachy wielkiej popularnoœci wœród wszystkich tych,
na których pracê czy przemyœlenia wojna mia³a wp³yw wiêcej ni¿
powierzchowny.
Szachy s¹ gr¹, której studiowanie mo¿e przynieœæ wiele znacz¹cych
korzyœci, niezale¿nie od doskonalenia zdolnoœci strategicznych.
Umiejêtnoœci rozwijane przez szachy s¹ przydatne wszêdzie tam gdzie
istnieje potrzeba logicznego myœlenia i koncentracji, a nie mo¿na
zaprzeczyæ, ¿e wartoœci te s¹ jak najbardziej po¿¹dane w praktyce
codziennego dnia, gdzie praca umys³owa w tak du¿ym stopniu
zastêpuje obecnie pracê fizyczn¹.
Granie w szachy w sposób przemyœlany, nie tylko rozwija jakoœæ
logicznego myœlenia i si³ê wyobraŸni, ale równie¿ zmierza w
kierunku rozwijania si³y charakteru. Uczy nas aby nie byæ pochopnym
w swoich decyzjach lecz aby nieustannie doskonaliæ zdolnoœæ
przewidywania, poniewa¿ musimy liczyæ siê z konsekwencjami
naszych poczynañ. Co wiêcej, uczymy siê ostro¿noœci, która ka¿e nam
badaæ ca³¹ scenê akcji, zamiast gubiæ siê w szczegó³ach; uczymy siê
tak¿e tego aby nie zniechêcaæ siê pora¿kami, lecz zawsze poszukiwaæ
dróg wyjœcia z sytuacji.
Szachy s¹ korzystne zarówno dla ludzi m³odych jak i starszych. Dla
dziecka bêd¹ fascynuj¹c¹ rozrywk¹, w nieuœwiadomiony sposób
rozwijaj¹c¹ podczas gry jego intelekt i daj¹c¹ œwietne przygotowanie
dla nadchodz¹cych ¿yciowych wyzwañ, niezale¿nie od tego czym siê

oka¿¹. Dla osoby doros³ej szachy równie¿ warte s¹ nauki, poniewa¿
bêd¹ najlepszym towarzyszem w czasie wolnym od zajêæ.
Przyczyna, dla której wiele osób nie decyduje siê na naukê tej gry czy
te¿ na nauczanie jej swoich dzieci jest taka, ¿e szachy b³êdnie
przedstawiane s¹ jako gra bardzo trudna do opanowania. To fa³szywe
wra¿enie powsta³o g³ównie na skutek stosowania niew³aœciwych
metod nauki gry w szachy. Wiêkszoœæ autorów podrêczników
szachowych analizuje labirynt wariantów i oczekuje, ¿e czytelnik
bêdzie zapamiêtywa³ posuniêcia maj¹ce na celu kontrowanie
manewrów przeciwnika, zamiast po prostu rozwin¹æ kilka
zdroworozs¹dkowych zasad, które s¹ zrozumia³e i w zupe³noœci
wystarczaj¹ aby z ka¿dego uczyniæ dobrego gracza.
To, ¿e szachy bazuj¹ na stosowaniu ogólnych prawide³, które ka¿dy
mo¿e opanowaæ i cieszyæ siê nimi bez zapamiêtywania czegokolwiek
poza zasadami poruszania siê bierek, stanowi o ich wielkiej przewadze
nad innymi grami planszowymi.
Podj¹³em próbê rozwiniêcia tych ogólnych zasad i opisania ich w na
tyle prosty sposób, aby mieæ pewnoœæ, ¿e bêd¹ one ³atwo
przyswajalne. Bardzo wspomagali mnie w tych dzia³aniach Pani Helen
Dvorak i Pan Eugene Fuller, którzy nie maj¹c ¿adnej uprzedniej
znajomoœci zasad gry, nauczyli siê jej czytaj¹c manuskrypt tej ksi¹¿ki.
Dali mi oni wiele wartoœciowych wskazówek dotycz¹cych treœci nie
bêd¹cych ³atwo zrozumia³ymi dla umys³u pocz¹tkuj¹cego gracza.
Wyjaœniaj¹c grê w warcaby, której poœwiêcona jest druga czêœæ tej
ksi¹¿ki, równie¿ usi³owa³em rozwijaæ generalne zasady strategii, a nie
podawaæ zwyk³¹ klasyfikacjê zanalizowanych linii gry, które czytelnik
móg³by zapamiêtaæ chc¹c rywalizowaæ z ekspertami.
Niew¹tpliwym szczêœciem by³o nawi¹zanie wspó³pracy z Mistrzem
Warcabów Alfredem Jordanem, który entuzjastycznie zaadoptowa³
nowe idee nauczania i opracowa³ wiêkszoœæ materia³ów, które
zamieœci³em dla zilustrowania wa¿nych aspektów gry.
EDWARD LASKER.

WPROWADZENIE
Historia szachów
Gra w szachy w takiej formie, w jakiej znana jest obecnie uwa¿ana jest
zwykle za znacznie starsz¹ ni¿ mo¿na to z pewnoœci¹ udowodniæ na
podstawie posiadanych dokumentów. Najstarsza wzmianka dotycz¹ca
szachów znajduje siê w perskim romansie napisanym w roku 600 n.e.,
lokuj¹cym pocz¹tki gry w Indiach. Wiele europejskich okreœleñ
szachowych stosowanych w Œredniowieczu, których korzeni mo¿na
doszukiwaæ siê w jêzyku hinduskim, równie¿ zdaje wskazywaæ na to,
¿e to Indie s¹ kolebk¹ szachów.
Mo¿emy doœæ bezpiecznie przyj¹æ za³o¿enie, ¿e szachy maj¹ ok. 1300
lat. Oczywiœcie moglibyœmy iœæ dalej, rozwa¿aj¹c stopniowe
rozwijanie siê szachów hinduskich z prostszych gier planszowych.
Rzeczywiœcie, na podstawie odkryæ dokonanych w egipskich
grobowcach zbudowanych ok. 4000 lat p.n.e. wiemy, ¿e grano w gry
planszowe ju¿ ok. 6000 lat temu; nie ma niestety mo¿liwoœci poznania
regu³ wed³ug których je rozgrywano.
Gra w szachy rozprzestrzeni³a siê z Indii do Persii, Arabii i innych
krajów Islamu, a nastêpnie rozpowszechni³a siê w Europie w czasie,
gdy dokonywa³a siê mauretañska inwazja na Hiszpaniê. Dotar³a
równie¿ na Daleki Wschód, a gry podobne do szachów do tej pory
istniej¹ w Japonii, Chinach, Centralnej i Pó³nocnej Azji. Ich nazwy i
zasady œwiadcz¹ o pochodzeniu od starych, hinduskich szachów.
W Europie szachy rozprzestrzenia³y siê z Hiszpanii w kierunku
pó³nocnym, do Francji, Niemiec, Anglii, krajów skandynawskich i
Islandii. Szachy b³yskawicznie zdobywa³y szerok¹ popularnoœæ, mimo
i¿ na pocz¹tku ich znajomoœæ ograniczona by³a do klas wy¿szych,
dworów królewskich i arystokracji. Z biegiem czasu, gdy rola
arystokracji ulega³a zmniejszeniu, a
Continue reading on your phone by scaning this QR Code

 / 66
Tip: The current page has been bookmarked automatically. If you wish to continue reading later, just open the Dertz Homepage, and click on the 'continue reading' link at the bottom of the page.